Ακατάλληλοι εκπαιδευτικοί και γονείς με σκυμμένο κεφάλι: Πόσο ακόμη θα ανεχόμαστε τη σιωπή μέσα στα σχολεία;
Όταν ο φόβος του γονιού γίνεται δύναμη στα χέρια εκείνων που θεωρούν ότι δεν λογοδοτούν σε κανέναν, τότε το πρόβλημα της εκπαίδευσης δεν βρίσκεται μόνο μέσα στις σχολικές αίθουσες. Βρίσκεται και έξω από αυτές.
Υπάρχει μια πραγματικότητα που πολλοί γνωρίζουν, αρκετοί συζητούν, αλλά λίγοι τολμούν να αγγίξουν δημόσια. Είναι εκείνη η πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τις κλειστές πόρτες των σχολείων, πίσω από τις συζητήσεις των γονιών, πίσω από τα παράπονα των μαθητών και πίσω από την περίφημη φράση «μην μπλέξεις, γιατί θα την πληρώσει το παιδί σου».
Και αναρωτιέμαι: Σε τι είδους εκπαιδευτικό περιβάλλον έχουμε φτάσει να ζούμε, όταν ένας γονιός φοβάται να ζητήσει εξηγήσεις από έναν εκπαιδευτικό; Πότε ακριβώς αποδεχτήκαμε ότι το να υπερασπιστείς το παιδί σου μπορεί να θεωρηθεί πρόκληση; Και από πότε η διεκδίκηση του αυτονόητου έγινε πράξη που απαιτεί θάρρος;
Ας σταματήσουμε επιτέλους να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι κατάλληλοι για όλα τα επαγγέλματα. Και η εκπαίδευση δεν αποτελεί εξαίρεση. Το γεγονός ότι κάποιος απέκτησε ένα πτυχίο, πέρασε έναν διαγωνισμό ή διορίστηκε στο Δημόσιο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι διαθέτει την προσωπικότητα, την ψυχραιμία και την παιδαγωγική ικανότητα να σταθεί απέναντι σε παιδιά.
Το πτυχίο πιστοποιεί σπουδές. Δεν πιστοποιεί χαρακτήρα. Ο διορισμός δίνει μια επαγγελματική θέση. Δεν χαρίζει το αλάθητο. Και η ιδιότητα του εκπαιδευτικού δεν αποτελεί ασπίδα απέναντι στην κριτική.
Υπάρχουν εκπαιδευτικοί που τιμούν καθημερινά το λειτούργημά τους, που στηρίζουν μαθητές, που εργάζονται με πραγματικό ενδιαφέρον και που αξίζουν τον σεβασμό όλων μας. Υπάρχουν όμως και συμπεριφορές που δεν έχουν καμία θέση σε μια σχολική αίθουσα. Η ειρωνεία, η απαξίωση, η προσβολή της προσωπικότητας ενός μαθητή, η αδικαιολόγητη επίδειξη εξουσίας και η αδυναμία διαχείρισης ενός παιδιού δεν μπορούν να βαφτίζονται παιδαγωγική αυστηρότητα.
Όποιος δεν μπορεί να ξεχωρίσει την πειθαρχία από την ταπείνωση, την αυστηρότητα από την αυθαιρεσία και τον σεβασμό από τον φόβο, οφείλει τουλάχιστον να αναρωτηθεί αν ανταποκρίνεται στον παιδαγωγικό του ρόλο.
Γιατί ο εκπαιδευτικός δεν έχει απέναντί του άψυχα αντικείμενα. Έχει παιδιά. Παιδιά με διαφορετικούς χαρακτήρες, διαφορετικές δυνατότητες, διαφορετικές οικογενειακές συνθήκες και διαφορετικές ψυχολογικές αντοχές. Παιδιά που μπορεί να ντρέπονται, να αγχώνονται, να φοβούνται, να κάνουν λάθη. Και ακριβώς εκεί φαίνεται ο πραγματικός παιδαγωγός. Όχι στο πόσο εύκολα μπορεί να επιβληθεί, αλλά στο πόσο αποτελεσματικά μπορεί να διδάξει χωρίς να συνθλίψει την προσωπικότητα του μαθητή.
Ένας μαθητής δεν είναι υποχρεωμένος να ανέχεται προσβλητική συμπεριφορά επειδή ο άνθρωπος που βρίσκεται απέναντί του κρατά έναν βαθμολογικό κατάλογο. Ούτε η βαθμολογία μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο επιβολής προσωπικής εξουσίας. Αντίστοιχα, η αξιολόγηση ενός μαθητή οφείλει να βασίζεται σε παιδαγωγικά και εκπαιδευτικά κριτήρια, όχι σε προσωπικές αντιπάθειες, διαθέσεις ή αντιπαραθέσεις.
Και εδώ έρχεται το μεγάλο ζήτημα. Τι συμβαίνει όταν ένας εκπαιδευτικός ξεπερνά τα όρια; Ποιος τον ελέγχει; Ποιος ακούει τον μαθητή; Ποιος διασφαλίζει ότι μια καταγγελία θα εξεταστεί ουσιαστικά και δεν θα αντιμετωπιστεί ως ενόχληση που πρέπει απλώς να εξαφανιστεί;
Μήπως έχουμε δημιουργήσει μια σχολική νοοτροπία όπου ο μαθητής πρέπει να αποδεικνύει διαρκώς ότι αξίζει τον σεβασμό, ενώ ορισμένοι ενήλικες θεωρούν ότι τον δικαιούνται αυτομάτως, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά τους;
Και ας μιλήσουμε επιτέλους και για τους διευθυντές. Γιατί η διοίκηση ενός σχολείου δεν είναι διακοσμητικός τίτλος ούτε μηχανισμός προστασίας συναδελφικών σχέσεων. Ο διευθυντής δεν βρίσκεται εκεί για να διατηρεί την ησυχία με κάθε κόστος. Βρίσκεται εκεί για να διασφαλίζει ότι το σχολείο λειτουργεί σωστά, ότι οι μαθητές αντιμετωπίζονται δίκαια και ότι κάθε σοβαρό παράπονο εξετάζεται.
Η συναδελφικότητα είναι αρετή. Η συγκάλυψη, όπου πράγματι υπάρχει, είναι πρόβλημα. Και η διαφορά ανάμεσα στα δύο είναι τεράστια.
Δεν μπορεί ένας γονιός να αισθάνεται ότι, πριν ακόμη ακουστεί το πρόβλημά του, έχει ήδη χαρακτηριστεί ενοχλητικός. Δεν μπορεί η αναζήτηση εξηγήσεων να αντιμετωπίζεται ως προσωπική επίθεση. Δεν μπορεί το κύρος του σχολείου να θεωρείται σημαντικότερο από την ουσιαστική διερεύνηση ενός περιστατικού.
Το κύρος ενός σχολείου δεν προστατεύεται όταν κρύβει τα προβλήματά του. Προστατεύεται όταν έχει τη δύναμη να τα αντιμετωπίζει.
Και εδώ θέλω να σταθώ σε κάτι ακόμη πιο προκλητικό. Στη νοοτροπία του «κάντε όποια καταγγελία θέλετε, δεν πρόκειται να πάθω τίποτα». Μια φράση που, όταν αποδίδεται σε εκπαιδευτικούς μέσα από αφηγήσεις γονέων, αξίζει να διερευνάται και όχι να προσπερνιέται. Δεν γνωρίζουμε αν κάθε τέτοια αναφορά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αλλά ακόμη και η αντίληψη ότι ένας εκπαιδευτικός θα μπορούσε να απαντά έτσι σε μια διαμαρτυρία αποκαλύπτει πόσο βαθιά μπορεί να έχει κλονιστεί η εμπιστοσύνη ανάμεσα στο σχολείο και την οικογένεια.
Αν ένας εκπαιδευτικός θεωρεί πράγματι ότι μπορεί να λέει σε έναν γονιό «κατάγγειλέ με όπου θέλεις, δεν με αγγίζει κανείς», τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο η αλαζονεία μιας τέτοιας δήλωσης. Είναι και το μήνυμα που εκπέμπει: ότι η θέση του αποτελεί προσωπικό οχυρό και ότι η λογοδοσία αφορά μόνο τους άλλους.
Αλήθεια, από πού μπορεί να πηγάζει μια τέτοια βεβαιότητα; Από άγνοια των υποχρεώσεων; Από την πεποίθηση ότι οι διαδικασίες ελέγχου είναι αναποτελεσματικές; Ή από την εμπειρία ότι οι περισσότεροι γονείς, όσο κι αν διαμαρτύρονται, τελικά δεν προχωρούν σε επίσημες ενέργειες; Αυτά είναι ερωτήματα που αξίζουν απαντήσεις, όχι συμπεράσματα που μπορούμε να βγάλουμε χωρίς στοιχεία.
Γιατί, αν κάποιος εκστομίζει πράγματι μια τέτοια φράση, δεν επιδεικνύει παιδαγωγική αυτοπεποίθηση. Επιδεικνύει περιφρόνηση απέναντι στην ίδια την έννοια του ελέγχου. Και ένας άνθρωπος που διδάσκει στα παιδιά κανόνες, συνέπειες και υπευθυνότητα δεν μπορεί ταυτόχρονα να παρουσιάζει τον εαυτό του ως εξαίρεση από αυτές τις αρχές.
Η μονιμότητα δεν είναι συγχωροχάρτι. Το Δημόσιο δεν είναι ιδιωτικό φέουδο. Και η σχολική αίθουσα δεν είναι προσωπικό βασίλειο κανενός.
Η εργασιακή προστασία υπάρχει για να διασφαλίζει δικαιώματα και θεσμική ανεξαρτησία, όχι για να απαλλάσσει οποιονδήποτε από τις υποχρεώσεις του. Υπάρχουν υπηρεσιακές διαδικασίες και δυνατότητες πειθαρχικού ελέγχου, με τις προβλεπόμενες εγγυήσεις για όλους. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι διαδικασίες αυτές εφαρμόζονται αποτελεσματικά όταν υπάρχουν σοβαρές και τεκμηριωμένες καταγγελίες.
Και αν υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν ότι καμία καταγγελία δεν μπορεί να τους αγγίξει, τότε η εκπαιδευτική διοίκηση οφείλει να αποδεικνύει στην πράξη ότι κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τους κανόνες. Όχι με δημόσιες καταδίκες χωρίς στοιχεία, αλλά με αντικειμενικό έλεγχο, διαφάνεια και ουσιαστική αντιμετώπιση των παραβάσεων που αποδεικνύονται.
Γιατί η ατιμωρησία, όταν υπάρχει, δεν προσβάλλει μόνο τον μαθητή και τον γονιό. Προσβάλλει και τους χιλιάδες εκπαιδευτικούς που κάνουν σωστά τη δουλειά τους και δεν χρειάζονται καμία επίκληση εξουσίας για να κερδίσουν τον σεβασμό.
Και τώρα ας περάσουμε σε εκείνους που ίσως ενοχληθούν περισσότερο από αυτό το άρθρο. Σε εμάς τους ίδιους τους γονείς.
Γιατί, όσο εύκολο είναι να δείχνουμε με το δάχτυλο έναν εκπαιδευτικό, άλλο τόσο δύσκολο είναι να κοιταχτούμε στον καθρέφτη.
Πόσοι γονείς δεν γνωρίζουμε παράπονα που αξίζουν διερεύνηση; Πόσοι δεν έχουμε ακούσει παιδιά να περιγράφουν καταστάσεις που μας προβληματίζουν; Πόσοι δεν έχουμε συμμετάσχει σε συζητήσεις όπου όλοι συμφωνούν ότι κάτι πρέπει να γίνει, αλλά τελικά κανείς δεν κάνει το πρώτο βήμα;
Στις ιδιωτικές συζητήσεις είμαστε όλοι αγανακτισμένοι. Στις ομάδες επικοινωνίας είμαστε όλοι αποφασισμένοι. Στις σχολικές αυλές έχουμε άποψη για τα πάντα. Μόλις όμως έρθει η στιγμή να μιλήσουμε επώνυμα, να ζητήσουμε επίσημη ενημέρωση ή να καταθέσουμε τεκμηριωμένη αναφορά, ξαφνικά επικρατεί σιωπή.
«Δεν θέλω να μπλέξω».
«Έχει ακόμη χρόνια στο σχολείο».
«Θα βάλουν το παιδί μου στο μάτι».
«Άσε, δεν αλλάζει τίποτα».
Αυτές οι φράσεις δεν είναι απλώς λόγια. Είναι η αποτύπωση μιας βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στους γονείς και το εκπαιδευτικό σύστημα.
Και το χειρότερο είναι ότι αυτή η σιωπή, ακόμη κι όταν γεννιέται από πραγματική αγωνία, μπορεί τελικά να επιτρέπει σε προβληματικές συμπεριφορές να συνεχίζονται χωρίς ουσιαστικό έλεγχο.
Ας αναρωτηθούμε, λοιπόν, κάτι που ίσως μας ενοχλήσει. Μήπως μερικές φορές δεν προστατεύουμε τα παιδιά μας με τη σιωπή μας, αλλά απλώς αναβάλλουμε το πρόβλημα μέχρι να το αντιμετωπίσει το επόμενο παιδί;
Γιατί αν ένας γονιός θεωρεί ότι το παιδί του αδικείται, αλλά δεν ζητά ποτέ να εξεταστούν τα γεγονότα, τι θα αλλάξει; Αν όλοι περιμένουμε να μιλήσει κάποιος άλλος, ποιος θα αναλάβει τελικά την ευθύνη;
Δεν λέω ότι κάθε παράπονο μαθητή είναι αυτομάτως αληθινό ή ότι κάθε απόφαση εκπαιδευτικού είναι λανθασμένη. Ούτε ότι πρέπει οι γονείς να εισβάλλουν στα σχολεία απαιτώντας να γίνεται πάντα το δικό τους. Η παιδαγωγική διαδικασία απαιτεί κανόνες, όρια και αμοιβαίο σεβασμό. Όμως η ανάγκη αντικειμενικής διερεύνησης δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για να μη διερευνάται τίποτα.
Ας σταματήσουμε επίσης να αντιμετωπίζουμε τη μονιμότητα ως συνώνυμο της ανεξέλεγκτης εξουσίας. Η εργασιακή προστασία ενός δημοσίου υπαλλήλου είναι δικαίωμα. Δεν σημαίνει όμως απουσία υπηρεσιακών υποχρεώσεων, αξιολόγησης ή πειθαρχικού ελέγχου όπου αυτός προβλέπεται.
Κανένας εκπαιδευτικός δεν βρίσκεται νομικά πάνω από κάθε έλεγχο. Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί λειτουργούν αποτελεσματικά, έγκαιρα και με διαφάνεια.
Αν ένας μαθητής κάνει λάθος, καλείται να αναλάβει τις συνέπειες. Αν παραβιάσει κανόνες, μπορεί να του επιβληθούν παιδαγωγικά μέτρα. Αν δεν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός μαθήματος, αξιολογείται αναλόγως.
Και πολύ σωστά υπάρχει ευθύνη για τις πράξεις μας.
Αλλά γιατί η απαίτηση για λογοδοσία να σταματά στην πόρτα του γραφείου των ενηλίκων;
Γιατί να θεωρείται αυτονόητο ότι ένα δεκατετράχρονο παιδί πρέπει να δέχεται την κριτική, αλλά να αντιμετωπίζεται με δυσφορία η κριτική προς έναν επαγγελματία εκπαιδευτικό; Γιατί να απαιτούμε από έναν έφηβο ωριμότητα, ψυχραιμία και αυτοέλεγχο, αν δεν είμαστε πρόθυμοι να απαιτήσουμε τις ίδιες αρετές από εκείνους που έχουν αναλάβει να τον διαπαιδαγωγήσουν;
Η εξουσία μέσα στο σχολείο δεν είναι προσωπικό προνόμιο. Είναι ευθύνη. Και όσο μεγαλύτερη είναι η εξουσία που ασκεί κάποιος πάνω σε ένα παιδί, τόσο μεγαλύτερη οφείλει να είναι και η υπευθυνότητά του.
Υπάρχει όμως μια ακόμη πλευρά που σπάνια συζητάμε. Οι γονείς που επιλέγουν να μιλήσουν δεν πρέπει να μένουν μόνοι. Δεν μπορεί να ζητάμε συλλογικά αλλαγές και όταν κάποιος αναλαμβάνει να θέσει ένα ζήτημα, οι υπόλοιποι να απομακρύνονται επειδή φοβούνται μήπως δυσαρεστήσουν τη σχολική διοίκηση.
Οι Σύλλογοι Γονέων δεν υπάρχουν μόνο για γιορτές, εκδρομές, λαχειοφόρους αγορές και χριστουγεννιάτικα παζάρια. Έχουν και έναν ουσιαστικότερο ρόλο: να εκπροσωπούν τις ανησυχίες των οικογενειών, να διεκδικούν καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης και να παρεμβαίνουν θεσμικά όταν προκύπτουν σοβαρά ζητήματα.
Ένας Σύλλογος Γονέων που φοβάται να θέσει ένα τεκμηριωμένο πρόβλημα για να μη χαλάσει τις σχέσεις του με τη διεύθυνση πρέπει να αναρωτηθεί ποιον ακριβώς εκπροσωπεί.
Τους γονείς και τα παιδιά ή την ανάγκη να διατηρούνται πάντοτε οι ισορροπίες;
Οι καλές σχέσεις με το σχολείο είναι επιθυμητές. Η σιωπή με αντάλλαγμα τις καλές σχέσεις, όμως, δεν είναι συνεργασία.
Και ας μην παρεξηγηθώ. Δεν ζητώ να μετατραπούν οι σχολικές αίθουσες σε πεδία αντιπαράθεσης. Δεν ζητώ να στοχοποιούνται εκπαιδευτικοί επειδή ένας γονιός διαφωνεί με έναν βαθμό ή μια παρατήρηση. Δεν ζητώ δημόσια διαπόμπευση ανθρώπων χωρίς αποδείξεις.
Ζητώ κάτι πολύ πιο απλό και, δυστυχώς, όχι πάντα αυτονόητο.
Να μπορεί ένας γονιός να μιλήσει χωρίς να φοβάται. Να μπορεί ένας μαθητής να εκφράσει το παράπονό του χωρίς να αισθάνεται ότι διακινδυνεύει τη σχολική του καθημερινότητα. Να μπορεί ένας εκπαιδευτικός να υπερασπιστεί τον εαυτό του με πραγματικά γεγονότα και όχι με την επίκληση της ιδιότητάς του. Και να υπάρχει διοίκηση που δεν θα κρίνει με βάση το ποιος έχει περισσότερη εξουσία, αλλά με βάση το τι πραγματικά συνέβη.
Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει υγιής εκπαίδευση εκεί όπου ο φόβος αντικαθιστά την εμπιστοσύνη.
Δεν μπορεί να υπάρξει παιδαγωγική εκεί όπου η ταπείνωση παρουσιάζεται ως μέθοδος πειθαρχίας.
Και δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική συνεργασία σχολείου και οικογένειας όταν η μία πλευρά αισθάνεται ότι δεν έχει δικαίωμα να αμφισβητήσει τίποτα.
Ας μιλήσουμε, όμως, και για τη δική μας υποκρισία.
Λέμε στα παιδιά μας να μην ανέχονται τον εκφοβισμό. Να υπερασπίζονται τον αδύναμο. Να μη φοβούνται να πουν την αλήθεια. Να αντιδρούν στην αδικία. Να μην υποκύπτουν στην πίεση.
Και την ίδια στιγμή, όταν θεωρούμε ότι ένας ενήλικας με εξουσία συμπεριφέρεται άδικα απέναντί τους, τους λέμε να κάνουν υπομονή, να μη μιλούν και να περιμένουν να τελειώσει η σχολική χρονιά.
Τι ακριβώς τους διδάσκουμε τότε; Αξιοπρέπεια ή υποταγή; Θάρρος ή συμβιβασμό; Δικαιοσύνη ή την τέχνη του να σκύβεις το κεφάλι μπροστά στον ισχυρότερο;
Κάποτε πρέπει να αποφασίσουμε τι είδους πολίτες θέλουμε να μεγαλώσουμε.
Παιδιά που θα γνωρίζουν τα δικαιώματά τους ή ενήλικες που θα φοβούνται να τα διεκδικήσουν;
Παιδιά που θα σκέφτονται ελεύθερα ή ανθρώπους που θα θεωρούν ότι κάθε μορφή εξουσίας έχει πάντοτε δίκιο;
Γιατί η δημοκρατία, ο σεβασμός και η δικαιοσύνη δεν διδάσκονται μόνο μέσα από τα σχολικά βιβλία. Διδάσκονται καθημερινά από τη συμπεριφορά των ενηλίκων.
Και όταν ένα παιδί βλέπει τους γονείς του να φοβούνται να ζητήσουν μια απλή εξήγηση, το μάθημα που παίρνει μπορεί να είναι ισχυρότερο από οποιαδήποτε θεωρία διδάσκεται στην τάξη.
Δεν αμφισβητώ το έργο των εκπαιδευτικών συνολικά. Αμφισβητώ τη νοοτροπία που θέλει οποιονδήποτε επαγγελματία ανεξέλεγκτο επειδή κατέχει μια θέση εξουσίας. Δεν στρέφομαι εναντίον του δημόσιου σχολείου. Αντίθετα, θεωρώ ότι η υπεράσπισή του απαιτεί να μιλάμε και για όσα δεν λειτουργούν σωστά.
Γιατί το δημόσιο σχολείο δεν θα γίνει καλύτερο αν προσποιούμαστε ότι όλα είναι τέλεια.
Θα γίνει καλύτερο όταν οι άξιοι εκπαιδευτικοί στηρίζονται, οι ακατάλληλες συμπεριφορές ελέγχονται, οι διοικήσεις αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και οι γονείς σταματούν να αντιμετωπίζουν τη διεκδίκηση ως απαγορευμένη πράξη.
Και τώρα θέλω να απευθυνθώ ευθέως σε κάθε γονιό.
Την επόμενη φορά που το παιδί σου θα σου περιγράψει κάτι που το πλήγωσε μέσα στο σχολείο, μην το απορρίψεις βιαστικά, αλλά μην καταδικάσεις και κανέναν χωρίς να γνωρίζεις τα γεγονότα. Άκουσέ το. Ρώτησε. Ενημερώσου. Ζήτησε εξηγήσεις. Και αν διαπιστώσεις ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, ακολούθησε τις προβλεπόμενες διαδικασίες με επιμονή.
Μην αρκεστείς στη φράση «έτσι είναι τα πράγματα».
Γιατί τα πράγματα παραμένουν έτσι ακριβώς όσο εμείς αποδεχόμαστε ότι δεν μπορούν να αλλάξουν.
Και προς όσους εκπαιδευτικούς ενδεχομένως ενοχληθούν από αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα να πω το εξής: Ο σεβασμός προς το λειτούργημά σας δεν σημαίνει ότι πρέπει να απουσιάζει η κριτική. Αντίθετα, όσοι τιμούν πραγματικά την εκπαίδευση έχουν κάθε λόγο να απαιτούν ένα σύστημα που δεν θα εξισώνει την ευσυνειδησία με την αδιαφορία ούτε την παιδαγωγική αυστηρότητα με την αυθαιρεσία.
Κανείς δεν πρέπει να θεωρείται ένοχος χωρίς στοιχεία. Αλλά κανείς δεν πρέπει να θεωρείται και υπεράνω ελέγχου λόγω ιδιότητας.
Και ας τελειώνουμε επιτέλους με την αντίληψη ότι το σχολείο κάνει χάρη στους γονείς όταν τους ακούει. Δεν μας κάνει χάρη. Η συνεργασία με την οικογένεια είναι μέρος της εκπαιδευτικής αποστολής του.
Το σχολείο δεν ανήκει σε κανέναν διευθυντή. Δεν ανήκει σε κανέναν καθηγητή. Δεν ανήκει σε κανέναν γονιό. Υπάρχει για τα παιδιά και οφείλει να υπηρετεί την εκπαίδευση, την ασφάλεια και την ανάπτυξή τους.
Και κάτι τελευταίο.
Δεν με τρομάζει μόνο η πιθανότητα να υπάρχουν ακατάλληλοι άνθρωποι μέσα στην εκπαίδευση. Με τρομάζει περισσότερο η σκέψη ότι μπορεί να τους αναγνωρίζουμε, να συζητάμε για τις συμπεριφορές τους, να διαπιστώνουμε προβλήματα και παρ’ όλα αυτά να επιλέγουμε να μη μιλήσουμε ποτέ.
Με τρομάζει μια κοινωνία που ζητά από τα παιδιά να έχουν θάρρος, ενώ οι ίδιοι οι ενήλικες φοβούνται να διεκδικήσουν το αυτονόητο.
Με τρομάζει η ιδέα ότι ένα παιδί μπορεί να μεγαλώσει πιστεύοντας πως η εξουσία έχει πάντοτε δίκιο και πως η αδικία είναι κάτι που πρέπει απλώς να υπομένει.
Και περισσότερο από όλα, με τρομάζει το ενδεχόμενο να έρθει κάποτε το ίδιο μας το παιδί και να μας ρωτήσει:
«Αφού ήξερες ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, γιατί δεν έκανες τίποτα;»
Τότε τι θα του απαντήσουμε;
Ότι φοβηθήκαμε;
Ότι δεν θέλαμε να χαλάσουμε τις σχέσεις μας με το σχολείο;
Ότι περιμέναμε να μιλήσει κάποιος άλλος;
Ή ότι προτιμήσαμε τη δική μας ησυχία από τη δύσκολη προσπάθεια να διεκδικήσουμε το δίκιο του;
Γιατί κάποτε πρέπει να καταλάβουμε πως το να είσαι γονιός δεν σημαίνει μόνο να μεγαλώνεις ένα παιδί. Σημαίνει και να έχεις το θάρρος να σταθείς δίπλα του όταν εκείνο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του.
Και αν εμείς, οι γονείς, δεν βρούμε τη φωνή μας απέναντι σε όσα χρειάζονται έλεγχο και αλλαγή, τότε ας μη ζητάμε αύριο από τα παιδιά μας να γίνουν οι γενναίοι πολίτες που εμείς δεν τολμήσαμε να είμαστε.
Η σιωπή μπορεί να μας εξασφαλίζει προσωρινά την ησυχία μας. Δεν εξασφαλίζει όμως ένα καλύτερο σχολείο για τα παιδιά μας.
Xrys’Pa – Η Ματιά μου
