Όταν δύο άνθρωποι ζουν μαζί αλλά είναι ξένοι
Η πιο σκληρή μοναξιά δεν είναι να ζεις μόνος. Είναι να έχεις έναν άνθρωπο δίπλα σου και να αισθάνεσαι πως δεν υπάρχει κανείς.
Υπάρχουν σπίτια γεμάτα ανθρώπους, αλλά άδεια από συναισθήματα. Σπίτια όπου δύο άνθρωποι μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι, το ίδιο τραπέζι, τους ίδιους λογαριασμούς και τις ίδιες καθημερινές υποχρεώσεις, αλλά έχουν πάψει εδώ και καιρό να μοιράζονται πραγματικά τη ζωή τους. Δεν υπάρχουν απαραίτητα φωνές, καβγάδες ή μεγάλες συγκρούσεις. Υπάρχει κάτι που πολλές φορές είναι ακόμη πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Η σιωπή, η αδιαφορία και η συνήθεια. Δύο άνθρωποι που κάποτε ανυπομονούσαν να συναντηθούν, τώρα μπορεί να περνούν ολόκληρες ημέρες χωρίς να ανταλλάξουν μια ουσιαστική κουβέντα. Μιλούν για τα παιδιά, για τη δουλειά, για τα ψώνια, για τους λογαριασμούς και για όλα εκείνα που πρέπει να γίνουν. Όχι όμως για όσα αισθάνονται.
Κάποτε υπήρχαν όνειρα, σχέδια, αγκαλιές και συζητήσεις μέχρι αργά τη νύχτα. Υπήρχε ενδιαφέρον για το πώς πέρασε η ημέρα του άλλου, για τις αγωνίες του, για τις χαρές και τις απογοητεύσεις του. Και ύστερα ήρθε η καθημερινότητα. Η δουλειά, τα οικονομικά προβλήματα, οι οικογενειακές υποχρεώσεις, η κούραση και τα παιδιά. Όλα αυτά που γεμίζουν τις ώρες και πολλές φορές αδειάζουν τις ψυχές. Σιγά σιγά, οι συζητήσεις περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα. Το «πώς είσαι;» γίνεται «τι θα φάμε;». Το «μου έλειψες» αντικαθίσταται από το «πλήρωσες τον λογαριασμό;». Και χωρίς να το καταλάβουν, δύο άνθρωποι που κάποτε επέλεξαν ο ένας τον άλλον καταλήγουν να λειτουργούν περισσότερο σαν συγκάτοικοι παρά σαν σύντροφοι.
Υπάρχει μια μοναξιά που δύσκολα περιγράφεται. Είναι εκείνη που αισθάνεσαι όταν θέλεις να μιλήσεις και δεν υπάρχει κάποιος πραγματικά διαθέσιμος να σε ακούσει, παρόλο που κάθεται ακριβώς δίπλα σου. Όταν κάτι σε στενοχωρεί και προτιμάς να το κρατήσεις μέσα σου, επειδή πιστεύεις πως ο άλλος δεν θα ενδιαφερθεί. Όταν έχεις ανάγκη από μια αγκαλιά, αλλά έχεις ξεχάσει πότε ήταν η τελευταία φορά που την ένιωσες αυθόρμητα. Γιατί δεν είναι η φυσική παρουσία που κρατά δύο ανθρώπους μαζί. Είναι η συναισθηματική παρουσία. Μπορεί να κοιμάσαι κάθε βράδυ δίπλα στον ίδιο άνθρωπο και να νιώθεις πως σας χωρίζουν χιλιόμετρα. Και αυτή η απόσταση δεν μετριέται με μέτρα. Μετριέται με όσα δεν ειπώθηκαν, με όσα δεν ακούστηκαν και με όλα εκείνα που κάποτε θεωρούσαμε αυτονόητα.
Και κάπου εδώ γεννιέται ένα δύσκολο ερώτημα. Πόσα ζευγάρια συνεχίζουν να ζουν μαζί επειδή αγαπιούνται πραγματικά και πόσα επειδή φοβούνται να αλλάξουν τη ζωή τους; Άλλοι μένουν για τα παιδιά, άλλοι για οικονομικούς λόγους και άλλοι επειδή φοβούνται τη μοναξιά, την κοινωνική κριτική ή το άγνωστο. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που εξακολουθούν να αγαπούν, αλλά δεν ξέρουν πια πώς να πλησιάσουν ο ένας τον άλλον. Δεν είναι όλες οι σχέσεις ίδιες και δεν σημαίνει πως κάθε περίοδος απομάκρυνσης αποτελεί το τέλος της αγάπης. Υπάρχει όμως μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μια σχέση που περνά δυσκολίες και σε μια κοινή ζωή που έχει μετατραπεί σε μια ατελείωτη υποχρέωση. Η συνήθεια μπορεί να κρατήσει δύο ανθρώπους κάτω από την ίδια στέγη, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να τους κρατήσει πραγματικά ενωμένους.
Το πιο στενάχωρο είναι πως πολλές φορές αυτή η κατάσταση γίνεται φυσιολογική. Οι άνθρωποι συνηθίζουν να μη μιλούν, να μην αγκαλιάζονται, να μη ρωτούν, να μη διεκδικούν και να μη μοιράζονται. Συνηθίζουν ακόμη και την έλλειψη τρυφερότητας. Και κάποια στιγμή κοιτάζουν πίσω και αναρωτιούνται πότε ακριβώς χάθηκε εκείνη η σχέση που κάποτε τους έκανε ευτυχισμένους. Δεν υπάρχει πάντα μια συγκεκριμένη στιγμή. Μερικές φορές η απομάκρυνση έρχεται αθόρυβα, μέσα από εκατοντάδες μικρές στιγμές αδιαφορίας. Ένα βλέμμα που δεν συναντήθηκε, μια κουβέντα που αναβλήθηκε, μια ανάγκη που αγνοήθηκε, ένα παράπονο που έμεινε χωρίς απάντηση. Όλα αυτά συσσωρεύονται και δημιουργούν ένα αόρατο τείχος ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που κάποτε δεν μπορούσαν να φανταστούν τη ζωή τους χωριστά.
Και όμως, δύο άνθρωποι που έχουν απομακρυνθεί μπορούν να ξαναβρούν τον δρόμο ο ένας προς τον άλλον, αρκεί να το θέλουν πραγματικά και οι δύο. Χρειάζεται όμως κάτι περισσότερο από μια υπόσχεση πως «όλα θα αλλάξουν». Χρειάζεται ενδιαφέρον, επικοινωνία, σεβασμός και διάθεση να ακούσει ο ένας τον άλλον χωρίς να προσπαθεί συνεχώς να αποδείξει ότι έχει δίκιο. Χρειάζεται να θυμηθούν πως πριν γίνουν γονείς, εργαζόμενοι και άνθρωποι φορτωμένοι με υποχρεώσεις, υπήρξαν δύο άνθρωποι που επέλεξαν να μοιραστούν τη ζωή τους. Και αν αυτή η σχέση δεν μπορεί πια να ξαναχτιστεί, χρειάζεται τουλάχιστον ειλικρίνεια. Γιατί κανένας άνθρωπος δεν αξίζει να περνά ολόκληρη τη ζωή του αισθανόμενος αόρατος, ανεπιθύμητος ή συναισθηματικά εγκαταλελειμμένος.
Προσωπικά, πιστεύω πως το μεγαλύτερο πρόβλημα σε μια σχέση δεν είναι πάντα ότι τελειώνει η αγάπη. Είναι ότι πολλές φορές σταματάμε να προσπαθούμε να τη διατηρήσουμε ζωντανή. Θεωρούμε τον άλλον δεδομένο. Πιστεύουμε πως επειδή είναι εκεί σήμερα, θα είναι και αύριο. Ξεχνάμε να πούμε μια καλή κουβέντα, να δείξουμε λίγο ενδιαφέρον, να ρωτήσουμε αν είναι καλά. Και ύστερα απορούμε γιατί απομακρυνθήκαμε. Δεν χρειάζονται πάντα μεγάλα δώρα, ταξίδια ή εντυπωσιακές κινήσεις. Μερικές φορές χρειάζεται μόνο να σηκώσεις το βλέμμα από το κινητό, να κοιτάξεις τον άνθρωπό σου και να τον ρωτήσεις πραγματικά πώς αισθάνεται. Να του δείξεις πως εξακολουθεί να έχει σημασία για σένα, όχι μόνο ως μέρος της καθημερινότητάς σου, αλλά ως άνθρωπος.
Γιατί τελικά, το να ζεις με κάποιον δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μοιράζεσαι και τη ζωή σου μαζί του. Δεν αρκεί να βρίσκεστε στο ίδιο σπίτι, να κάθεστε στον ίδιο καναπέ ή να κοιμάστε στο ίδιο κρεβάτι. Σημασία έχει να υπάρχει ακόμη εκείνο το αόρατο νήμα που σας ενώνει, η ανάγκη να μιλήσετε, να γελάσετε, να στηρίξετε ο ένας τον άλλον και να αισθανθείτε πως, όσα κι αν συμβαίνουν έξω από την πόρτα του σπιτιού σας, μέσα σε αυτό υπάρχει ένας άνθρωπος που πραγματικά σας νοιάζεται.
Και τελικά, τι πιο θλιβερό από το να έχεις έναν άνθρωπο δίπλα σου για χρόνια και κάποια μέρα να συνειδητοποιείς πως δεν ξέρεις πια ποιος είναι; Η μοναξιά δεν αρχίζει πάντα όταν κάποιος φεύγει από το σπίτι. Μερικές φορές αρχίζει όταν μένει, αλλά έχει πάψει να είναι πραγματικά εκεί.
Xrys’Pa – Η Ματιά μου
