Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Ποιος φοβάται τις δύσκολες ερωτήσεις;
Ένα έργο στρατηγικής σημασίας, η Τουρκία που αμφισβητεί, η κυβέρνηση που καλείται να δώσει απαντήσεις και μια δημόσια συζήτηση που δεν έχει πάρει τις διαστάσεις που της αναλογούν.
Υπάρχουν ειδήσεις που κατακλύζουν τα τηλεοπτικά παράθυρα, γεμίζουν ώρες συζητήσεων και γίνονται αντικείμενο ατελείωτων πολιτικών αντιπαραθέσεων. Και υπάρχουν άλλες ειδήσεις, πολύ σοβαρότερες για το μέλλον της χώρας, που περνούν στα γρήγορα, χάνονται ανάμεσα στους τίτλους ή δεν αποκτούν ποτέ τη δημοσιότητα που τους αξίζει.
Μία από αυτές είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, το γνωστό Great Sea Interconnector. Ένα έργο δισεκατομμυρίων, με τεράστια ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία, το οποίο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Και όμως, την ώρα που εκδίδονται NAVTEX, που η Τουρκία προβάλλει τις δικές της αξιώσεις και που προγραμματίζονται νέες έρευνες στη θάλασσα, η δημόσια συζήτηση μοιάζει να ασχολείται περισσότερο με την καθημερινή πολιτική φασαρία,σκάνδαλα,οικονομικές ατασθαλείες παρά με την ουσία.
Δεν είναι ότι δεν γράφτηκε τίποτα. Είναι ότι ένα τόσο σοβαρό θέμα αξίζει πολύ περισσότερη ενημέρωση, ανάλυση και κυρίως απαντήσεις.
Η Τουρκία αμφισβητεί. Η Ελλάδα τι απαντά στην πράξη;
Η πρόσφατη έκδοση ελληνικής NAVTEX για τις έρευνες που σχετίζονται με την ηλεκτρική διασύνδεση προκάλεσε νέα τουρκική αντίδραση. Η Άγκυρα επανέφερε τις αξιώσεις της για περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως αρμόδια για δραστηριότητες που η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι δεν απαιτούν τουρκική έγκριση.
Η Ελλάδα απορρίπτει αυτές τις αξιώσεις. Και πολύ σωστά τίθεται το ζήτημα της υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Όμως οι δηλώσεις από μόνες τους δεν αρκούν.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν οι προγραμματισμένες έρευνες θα πραγματοποιηθούν κανονικά, χωρίς εμπόδια, καθυστερήσεις ή υποχωρήσεις απέναντι στις τουρκικές απαιτήσεις.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να διακηρύσσεις ότι δεν αναγνωρίζεις τις τουρκικές αξιώσεις και άλλο να αποδεικνύεις στην πράξη ότι αυτές δεν μπορούν να εμποδίσουν ένα νόμιμο έργο.
Πού είναι οι μεγάλες συζητήσεις στα τηλεοπτικά κανάλια;
Ας αναρωτηθούμε κάτι απλό.
Εάν το ζήτημα αφορούσε μια κομματική αντιπαράθεση, μια δήλωση πολιτικού ή ένα ακόμη επεισόδιο τηλεοπτικής σύγκρουσης, πόσες ώρες θα είχαν αφιερωθεί;
Πόσοι πολιτικοί θα είχαν κληθεί στα πάνελ; Πόσοι αναλυτές θα εξηγούσαν τι συμβαίνει; Πόσες φορές θα βλέπαμε την ίδια είδηση να αναπαράγεται;
Σήμερα, όμως, έχουμε μπροστά μας ένα ζήτημα που αφορά την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας και την προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει τις δικές της θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κι όμως, η συζήτηση δεν φαίνεται να έχει αποκτήσει την ένταση που δικαιολογεί η σοβαρότητά του.
Δεν υποστηρίζω ότι υπάρχει αποδεδειγμένο σχέδιο συγκάλυψης ή συντονισμένη εντολή σιωπής. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε συγκεκριμένα στοιχεία.
Υποστηρίζω, όμως, ότι η ενημέρωση δεν μπορεί να εξαντλείται σε έναν τίτλο ειδήσεων όταν διακυβεύονται τόσο σημαντικά εθνικά και οικονομικά συμφέροντα.
Η κυβέρνηση οφείλει ξεκάθαρες απαντήσεις
Η κυβέρνηση έχει την ευθύνη να εξηγήσει στους πολίτες τι ακριβώς συμβαίνει.
Ποιο είναι το πραγματικό χρονοδιάγραμμα του έργου; Υπάρχει κίνδυνος νέων καθυστερήσεων; Ποια είναι η θέση της Κύπρου; Πώς αντιμετωπίζονται οι τουρκικές αντιδράσεις; Και ποια είναι η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Δεν χρειάζονται πολεμικές κραυγές, ούτε πατριωτικοί διαγωνισμοί μπροστά στις κάμερες.
Χρειάζεται σοβαρή ενημέρωση, διαφάνεια και λογοδοσία.
Ο ελληνικός λαός έχει δικαίωμα να γνωρίζει εάν ένα έργο που παρουσιάστηκε ως στρατηγικής σημασίας προχωρά σύμφωνα με τον σχεδιασμό ή εάν αντιμετωπίζει εμπόδια που μπορούν να επηρεάσουν την ολοκλήρωσή του.
Και η Ευρώπη; Θα παρακολουθεί απλώς;
Το Great Sea Interconnector δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και την Κύπρο. Είναι ένα έργο που συνδέεται με την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και την προσπάθεια ενίσχυσης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Επομένως, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλός παρατηρητής.
Εάν ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος συναντά γεωπολιτικά εμπόδια, τότε πρέπει να υπάρχει σαφής ευρωπαϊκή τοποθέτηση.
Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν μπορεί να περιορίζεται σε ανακοινώσεις και γενικόλογες διακηρύξεις. Πρέπει να αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο όταν προκύπτουν πραγματικές δυσκολίες.
Η ενημέρωση δεν είναι επιλογή ευκολίας
Τα μέσα ενημέρωσης έχουν κάθε δικαίωμα να επιλέγουν τη θεματολογία τους. Έχουν, όμως, και μια μεγάλη ευθύνη απέναντι στην κοινωνία.
Να αναδεικνύουν όσα έχουν σημασία, ακόμη και όταν είναι δύσκολα, σύνθετα ή πολιτικά άβολα.
Η δημοσιογραφία δεν υπάρχει μόνο για να μεταφέρει δηλώσεις υπουργών και κομματικών εκπροσώπων. Υπάρχει για να ελέγχει, να ερευνά, να αμφισβητεί και να ζητά απαντήσεις.
Και όταν ένα τόσο σημαντικό έργο βρίσκεται αντιμέτωπο με νέες προκλήσεις, η απουσία ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου πρέπει να μας προβληματίζει.
Όχι γιατί κάθε περιορισμένη προβολή αποτελεί αυτομάτως απόδειξη σκοπιμότητας, αλλά γιατί η κοινωνία δεν πρέπει να ενημερώνεται επιφανειακά για ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν το μέλλον της χώρας.
Η Ματιά μου: Μην περιμένετε να δημιουργηθεί κρίση για να μας ενημερώσετε
Αυτό που προσωπικά με ενοχλεί δεν είναι μόνο οι τουρκικές αντιδράσεις. Αυτές, άλλωστε, δεν αποτελούν κάτι πρωτόγνωρο.
Με ενοχλεί η ευκολία με την οποία η δημόσια συζήτηση μπορεί να απομακρύνεται από τα πραγματικά σοβαρά ζητήματα και να εγκλωβίζεται σε ατελείωτες κομματικές αντιπαραθέσεις.
Δεν θέλω να περιμένω να εμφανιστούν πολεμικά πλοία ή να δημιουργηθεί μια νέα κρίση για να αρχίσουν τα τηλεοπτικά κανάλια να εξηγούν τι συμβαίνει.
Θέλω να γνωρίζω σήμερα τι γίνεται. Τι σχεδιάζεται. Τι διεκδικεί η Τουρκία. Τι απαντά η Ελλάδα. Τι κάνει η Ευρώπη. Και κυρίως, εάν το έργο θα προχωρήσει.
Γιατί η ενημέρωση δεν πρέπει να αρχίζει όταν ξεσπά η κρίση. Πρέπει να υπάρχει πριν από αυτήν.
Και επειδή συχνά ακούμε ότι όλα γίνονται με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, καλό θα ήταν να θυμόμαστε ότι το εθνικό συμφέρον δεν προστατεύεται με λιγότερες ερωτήσεις.
Προστατεύεται με σοβαρότητα, υπευθυνότητα και ξεκάθαρες απαντήσεις.
Η σιωπή δεν είναι πάντοτε συγκάλυψη. Αλλά ούτε και η ανεπαρκής ενημέρωση μπορεί να θεωρείται φυσιολογική όταν διακυβεύονται ζητήματα τέτοιας σημασίας.
Και τελικά, το ερώτημα παραμένει:
Θα μιλήσουμε σοβαρά για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου τώρα ή θα περιμένουμε την επόμενη ελληνοτουρκική κρίση για να ανακαλύψουμε ξαφνικά πόσο σημαντικό είναι;
Xrys’Pa – Η Ματιά μου
