Β΄ Πειραιά: Μια περιοχή που θυμούνται οι πολιτικοί μόνο στις εκλογές;
Πέραμα, Κερατσίνι, Δραπετσώνα, Νίκαια, Ρέντης, Κορυδαλλός και Σαλαμίνα. Περιοχές με ιστορία, ανθρώπους του μόχθου, εργατικές οικογένειες και προβλήματα που παραμένουν ανοιχτά εδώ και δεκαετίες. Κάθε φορά που πλησιάζουν οι εκλογές, η Β΄ Πειραιά βρίσκεται ξαφνικά στο επίκεντρο του πολιτικού ενδιαφέροντος. Όταν όμως κλείνουν οι κάλπες, πόσοι από εκείνους που ζητούσαν την ψήφο των κατοίκων συνεχίζουν να βρίσκονται πραγματικά δίπλα τους;
Η Β΄ Πειραιά δεν είναι απλώς μια εκλογική περιφέρεια. Είναι ένας τόπος με ανθρώπους που ξυπνούν από τα χαράματα για να πάνε στη δουλειά τους, με οικογένειες που προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα, με ηλικιωμένους που μετρούν τα χρήματα της σύνταξής τους και με νέους που αναζητούν μια ευκαιρία για ένα καλύτερο αύριο. Είναι μια περιοχή που έχει προσφέρει πολλά στην οικονομία, στην εργασία, στη βιομηχανία και στην ιστορία αυτού του τόπου. Κι όμως, πολλές φορές δημιουργείται η αίσθηση ότι η προσφορά της δεν αναγνωρίζεται όσο θα έπρεπε.
Κάθε φορά που πλησιάζουν οι εκλογές, οι δρόμοι γεμίζουν πολιτικά πρόσωπα. Βουλευτές, υποψήφιοι, υπουργοί και κομματικά στελέχη επισκέπτονται τις γειτονιές, περπατούν στις αγορές, μπαίνουν στα καταστήματα, σφίγγουν χέρια και φωτογραφίζονται με κατοίκους. Ακούν τα προβλήματα, υπόσχονται λύσεις, μιλούν για ανάπτυξη, υποδομές, ασφάλεια και καλύτερη ποιότητα ζωής. Και ύστερα; Ύστερα οι κάλπες κλείνουν, οι φωτογραφίες ανεβαίνουν στα κοινωνικά δίκτυα, οι ευχαριστίες ολοκληρώνονται και η καθημερινότητα επιστρέφει στους γνωστούς της ρυθμούς. Μόνο που τα προβλήματα δεν εξαφανίζονται μαζί με τις προεκλογικές αφίσες.
Το Πέραμα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας πόλης που αντιμετωπίζει διαχρονικές προκλήσεις. Η συγκοινωνιακή σύνδεση, η συζήτηση για την επέκταση του Μετρό, η παρουσία εγκαταστάσεων πετρελαιοειδών, η ανάγκη για περισσότερους ελεύθερους χώρους, η πρόσβαση στο παραλιακό μέτωπο και η στήριξη της τοπικής αγοράς είναι ζητήματα που απασχολούν τους κατοίκους. Πόσες φορές έχουμε ακούσει για σχέδια, μελέτες, προτάσεις και μελλοντικές παρεμβάσεις; Πόσες φορές έχει καλλιεργηθεί η ελπίδα ότι κάτι επιτέλους θα αλλάξει; Οι κάτοικοι, όμως, δεν μπορούν να ζουν διαρκώς με την προσδοκία. Χρειάζονται συγκεκριμένες αποφάσεις, χρονοδιαγράμματα και αποτελέσματα. Γιατί μια πόλη δεν μπορεί να περιμένει επ’ αόριστον το αύριο, όταν τα προβλήματά της υπάρχουν σήμερα.
Στο Κερατσίνι και στη Δραπετσώνα, η συζήτηση για την περιβαλλοντική επιβάρυνση και τη δυσοσμία έχει απασχολήσει επανειλημμένα την τοπική κοινωνία. Οι κάτοικοι ζητούν καθαρό αέρα, προστασία της υγείας τους, ουσιαστικούς ελέγχους και σαφείς απαντήσεις από τους αρμόδιους φορείς. Δεν αρκούν οι δηλώσεις συμπαράστασης κάθε φορά που ένα πρόβλημα επανέρχεται στην επικαιρότητα. Χρειάζονται παρεμβάσεις που θα έχουν συνέχεια και διάρκεια. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα. Και το δικαίωμα αυτό δεν πρέπει να εξαρτάται από το πόσο κοντά βρισκόμαστε στις επόμενες εκλογές.
Στη Νίκαια, στον Ρέντη και στον Κορυδαλλό, οι κάτοικοι έρχονται αντιμέτωποι με τις δυσκολίες μιας πυκνοκατοικημένης αστικής περιοχής. Κυκλοφοριακή συμφόρηση, έλλειψη χώρων στάθμευσης, ανάγκη για συντήρηση υποδομών, σχολικά κτίρια που χρειάζονται φροντίδα, περιορισμένοι ελεύθεροι χώροι και μικρές επιχειρήσεις που πιέζονται οικονομικά. Προβλήματα που δεν προσφέρονται πάντα για εντυπωσιακές πολιτικές δηλώσεις, αλλά καθορίζουν την ποιότητα ζωής χιλιάδων ανθρώπων. Για τον πολίτη, πολιτική δεν είναι μόνο τα μεγάλα έργα και οι εξαγγελίες εκατομμυρίων. Πολιτική είναι να μπορεί να περπατήσει με ασφάλεια στο πεζοδρόμιο, να στείλει το παιδί του σε ένα αξιοπρεπές σχολείο, να μετακινηθεί χωρίς να χάνει ατελείωτες ώρες και να ζει σε μια γειτονιά που δεν αισθάνεται εγκαταλελειμμένη.
Η Σαλαμίνα, παρά την ιστορική της σημασία και τη γεωγραφική της εγγύτητα στην Αττική, αντιμετωπίζει και αυτή τις δικές της προκλήσεις. Οι συγκοινωνίες, οι υποδομές, η υγειονομική εξυπηρέτηση, η περιβαλλοντική προστασία και οι ανάγκες των μόνιμων κατοίκων απαιτούν σταθερό ενδιαφέρον. Γιατί η Σαλαμίνα δεν είναι μόνο ένας καλοκαιρινός προορισμός. Είναι ένας τόπος όπου άνθρωποι ζουν, εργάζονται, μεγαλώνουν παιδιά και χρειάζονται υπηρεσίες δώδεκα μήνες τον χρόνο.
Και κάπου εδώ γεννιέται ίσως το σημαντικότερο ερώτημα. Οι βουλευτές της Β΄ Πειραιά πού βρίσκονται ανάμεσα στις εκλογές; Οι πολίτες εκλέγουν βουλευτές για να τους εκπροσωπούν στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Για να μεταφέρουν τις ανάγκες των περιοχών τους, να ελέγχουν την κυβέρνηση, να καταθέτουν ερωτήσεις και προτάσεις και να διεκδικούν λύσεις. Δεν τους εκλέγουν απλώς για να εμφανίζονται σε εκδηλώσεις, να κόβουν κορδέλες ή να δημοσιεύουν φωτογραφίες από επισκέψεις.
Ασφαλώς, υπάρχουν πολιτικοί που παρεμβαίνουν, καταθέτουν κοινοβουλευτικές ερωτήσεις και διατηρούν επαφή με την κοινωνία. Θα ήταν άδικο να τους βάλουμε όλους στο ίδιο καλάθι. Όμως η ουσιαστική εκπροσώπηση δεν μετριέται μόνο από τον αριθμό των ανακοινώσεων ή των κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων. Μετριέται και από τη συνέπεια, τη διεκδίκηση, την παρακολούθηση των προβλημάτων και την ενημέρωση των πολιτών για όσα έγιναν ή δεν έγιναν. Ένας βουλευτής μπορεί να μην έχει την αρμοδιότητα να κατασκευάσει ένα έργο ή να λύσει μόνος του ένα τοπικό πρόβλημα. Έχει όμως την ευθύνη να διεκδικεί, να ελέγχει, να πιέζει θεσμικά και να εξηγεί δημόσια τι έχει πράξει. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο πόσοι επισκέπτονται τη Β΄ Πειραιά. Είναι πόσοι επιστρέφουν για να δώσουν λογαριασμό για όσα υποσχέθηκαν.
Για δεκαετίες, η Β΄ Πειραιά έχει έντονη πολιτική παρουσία και σημαντική εκλογική βαρύτητα. Τα κόμματα γνωρίζουν καλά τη σημασία της περιοχής και επιδιώκουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των κατοίκων της. Όμως οι άνθρωποι αυτών των γειτονιών δεν είναι αριθμοί σε δημοσκοπήσεις, ποσοστά σε εκλογικούς χάρτες ή ψήφοι που πρέπει να καταγραφούν σε ένα κομματικό επιτελείο. Είναι πολίτες με πραγματικές ανάγκες. Είναι ο εργαζόμενος που παλεύει με την ακρίβεια. Ο συνταξιούχος που δυσκολεύεται να πληρώσει τους λογαριασμούς. Ο επαγγελματίας που αγωνιά αν θα καταφέρει να κρατήσει ανοιχτό το κατάστημά του. Η μητέρα που ανησυχεί για το σχολείο του παιδιού της. Ο νέος που σκέφτεται να φύγει από την περιοχή γιατί δεν βλέπει προοπτική.
Είναι επίσης οι οικογένειες των παιδιών με αναπηρία, που ζητούν δομές, υποστήριξη και πραγματικές δυνατότητες κοινωνικής ένταξης. Είναι οι ηλικιωμένοι που χρειάζονται καλύτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Είναι οι εργαζόμενοι που περνούν καθημερινά ώρες στους δρόμους για να φτάσουν στη δουλειά τους. Είναι οι άνθρωποι που δεν έχουν τη δυνατότητα να μετακομίσουν σε μια καλύτερη περιοχή και ζητούν απλώς να βελτιωθεί ο τόπος όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Αυτοί οι άνθρωποι δεν χρειάζονται άλλες γενικόλογες υποσχέσεις. Χρειάζονται μια πολιτεία που θα τους αντιμετωπίζει με σεβασμό και συνέπεια.
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά που δεν πρέπει να αγνοούμε. Πόσο συχνά ζητάμε πραγματικό απολογισμό από εκείνους που ψηφίσαμε; Πόσο συχνά εξετάζουμε τι έχουν κάνει για την περιοχή μας και όχι απλώς σε ποιο κόμμα ανήκουν; Η πολιτική ευθύνη δεν τελειώνει στην κάλπη, αλλά ούτε και η ευθύνη του πολίτη. Δεν μπορούμε να απαιτούμε αλλαγές αν κάθε τέσσερα χρόνια ξεχνάμε όσα μας ενοχλούσαν τα προηγούμενα. Οφείλουμε να ενημερωνόμαστε, να διεκδικούμε, να συμμετέχουμε και να αξιολογούμε τους εκπροσώπους μας με βάση το έργο τους. Χωρίς κομματικές παρωπίδες και χωρίς να θεωρούμε κανέναν υπεράνω κριτικής. Γιατί η δημοκρατία δεν είναι μια διαδικασία που πραγματοποιείται μόνο την ημέρα των εκλογών. Είναι καθημερινή ευθύνη.
Προσωπικά, ζώντας σε αυτή την πλευρά του Πειραιά, βλέποντας την καθημερινότητα των ανθρώπων και ακούγοντας τις αγωνίες τους, δεν μπορώ να μη σκεφτώ πόσες φορές έχουμε ακούσει τα ίδια λόγια από διαφορετικά στόματα. Πόσες φορές μας μίλησαν για ανάπτυξη, για αναβάθμιση, για καλύτερες συνθήκες ζωής και για έργα που θα αλλάξουν την εικόνα των περιοχών μας. Και πόσες φορές, όταν πέρασαν οι εκλογές, μείναμε να περιμένουμε.
Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν έχει γίνει τίποτα. Ούτε θεωρώ πως όλοι οι πολιτικοί είναι ίδιοι. Αρνούμαι, όμως, να δεχτώ ότι πρέπει να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη για όσα αποτελούν υποχρέωση της πολιτείας απέναντί μας. Δεν μας κάνουν χάρη όταν φροντίζουν τα σχολεία μας. Δεν μας κάνουν χάρη όταν διεκδικούν καλύτερες συγκοινωνίες. Δεν μας κάνουν χάρη όταν ενδιαφέρονται για την υγεία, την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής μας. Αυτή είναι η δουλειά τους. Γι’ αυτό τους εκλέγουμε.
Δεν θέλω να βλέπω τη Β΄ Πειραιά να παρουσιάζεται ως μια περιοχή που χρειάζεται την προσοχή των πολιτικών μόνο όταν πλησιάζουν οι κάλπες. Θέλω να τη βλέπω να αντιμετωπίζεται ως ένας τόπος με ιστορία, αξιοπρέπεια, δυνατότητες και ανθρώπους που αξίζουν περισσότερα. Δεν με ενδιαφέρει αν ένας πολιτικός είναι δεξιός, αριστερός ή κεντρώος όταν πρόκειται για το καλό της περιοχής μας. Με ενδιαφέρει αν είναι παρών. Αν ακούει. Αν διεκδικεί. Αν συγκρούεται, όταν χρειάζεται, για το συμφέρον των πολιτών. Αν έχει το θάρρος να παραδεχτεί ότι κάτι δεν κατάφερε. Και κυρίως, αν θυμάται τις γειτονιές μας όταν δεν υπάρχουν κάμερες, χειραψίες και προεκλογικά χαμόγελα.
Η Β΄ Πειραιά δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά ισότιμη αντιμετώπιση, σοβαρό σχεδιασμό και ουσιαστική πολιτική εκπροσώπηση. Οι κάτοικοί της δεν χρειάζονται πολιτικούς επισκέπτες. Χρειάζονται εκπροσώπους που θα βρίσκονται δίπλα τους και μετά τις εκλογές. Που θα γνωρίζουν τα προβλήματα όχι μόνο από τους φακέλους των συνεργατών τους, αλλά και από την πραγματική επαφή με την κοινωνία. Που θα επιστρέφουν στις γειτονιές όχι μόνο για να ζητήσουν στήριξη, αλλά και για να εξηγήσουν τι κατάφεραν, τι δεν κατάφεραν και γιατί.
Και αν υπάρχει ένα μήνυμα που πρέπει να φτάσει σε κάθε πολιτικό γραφείο, ανεξαρτήτως κόμματος, είναι αυτό: Η Β΄ Πειραιά δεν είναι μια εκλογική περιφέρεια που τη θυμάστε κάθε τέσσερα χρόνια. Είναι ο τόπος όπου χιλιάδες άνθρωποι δίνουν καθημερινά τον δικό τους αγώνα. Άνθρωποι που έχουν μάθει να παλεύουν, να αντέχουν και να συνεχίζουν ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Άνθρωποι που δεν ζητούν προνόμια, αλλά αξιοπρέπεια, ευκαιρίες και ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους.
Και κάτι τελευταίο προς όλους εκείνους που θυμούνται τις γειτονιές μας όταν πλησιάζουν οι εκλογές: Η Β΄ Πειραιά δεν είναι ούτε σκηνικό για τις προεκλογικές σας φωτογραφίες ούτε δεξαμενή ψήφων για τις πολιτικές σας φιλοδοξίες. Οι κάτοικοί της δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας και δεν χρειάζονται επισκέπτες που εμφανίζονται κάθε τέσσερα χρόνια με ένα χαμόγελο και μια υπόσχεση. Χρειάζονται ανθρώπους που θα είναι παρόντες και την επόμενη ημέρα. Γιατί την ψήφο μπορεί να την κερδίσετε με λόγια. Τον σεβασμό, όμως, τον κερδίζετε μόνο με πράξεις.
Και να θυμάστε κάτι: Οι κάλπες κλείνουν σε μία ημέρα. Τα προβλήματα των πολιτών, όμως, παραμένουν ανοιχτά για χρόνια.
Xrys’Pa — Η δική μου ματιά, χωρίς περιστροφές.
